YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

Sağlıklı beslenmek için hayatında çok büyük değişiklikler yapmana gerek yok! İşte sağlıklı beslenmeye dair uzmanlarımızın verdiği basit ipuçları.

Elazığ Özel Mediline Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü uzmanlarımız; "Sağlıklı beslenme programı izlemek kendine katı kurallar koymak veya kendini sevdiğin yiyeceklerden mahrum etmek demek değildir. Aksine, kendini harika hissetmen, daha fazla enerjiye sahip olman, sağlığını ve ruh halini iyileştirmen demektir." diyorlar.

Vücudun büyümesi, yenilenmesi ve çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin her birinin yeterli miktarda alınması ve vücutta uygun şekilde kullanılması durumuna “YETERLİ ve DENGELİ BESLENME” denir.

Vücut ağırlığının denetimi için; yeterli ve dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite ile sürdürülen bir yaşam biçimi oldukça önemlidir.

Enerji alımı ve harcamasını dengede tutarak kilo kontrolünüzü sağlayabilirsiniz. Bu dengeyi sağlayabileceğiniz önerilerimizi uygulayabilirsiniz. Size birtakım sağlıklı beslenme önerilerimiz de var:

- Diyetinizin kompleks karbonhidratlardan oluşmasını sağlayın. Basit şeker ve şekerli gıdaları en az seviyeye indirin. Rafine şeker tüketmemeye çalışın.

- Tuz tüketimini azaltın. Katkı maddelerinde de tuz vardır, unutmayın.

- Daha çok posa tüketin.

- Daha az alkol tüketin. Mümkünse alkolü sadece özel günlerde alın, düzenli tüketmeyin.

- Beslenmede çeşitliliği artırmaya özen gösterin.

- Tütsülenmiş gıdalardan ve direkt ateşte pişmiş yiyeceklerden uzak durun.

- Taze yiyecekler tüketmeye ve satın alırken kullanım sürelerine dikkat edin.

- Kafein alımını sınırlandırın.

- Makarna ve kuru baklagillerin haşlama suyunu atmayın, pirinci sıcak suda bekletmeyin.

- Süt ve süt ürünleri ile sıvı yağları, ışıktan koruyun.

- Kalsiyum, C vitamini ve demir yönünden zengin beslenmeye özen gösterin.

- Düzenli olarak günde 5-15 dakika, sabah erken veya akşamüzeri güneşlenin, çocuğunuzu da güneşlendirin.

- Yiyecekleri satın almadan önce mutlaka etiketini okuyun.

- Enerji alımı ve harcaması dengesinde en önemli detaylardan birisi de yağ tüketimi. Yağ tüketirken  yapacağınız akıllı tercihler kesinlikle sağlıklı beslenmenize yardımcı olacak, kilo vermenizi  kolaylaştıracaktır. Bu konudaki önerilerimize gelince: 

- Daha az görünür ve görünmez yağ tüketin.

- Evinize aldığınız ürünlerin yarım yağlı olmasına özen gösterin.

- Yemeklerinizde kullandığınız yağ ölçülü olsun ve yemeklerin tatlandırılmasını fazla yağ yerine baharatlarla yapın.

- Etlerin görünen yağlarını ayıklayarak pişirin, kızartmalardan mümkün olduğunca kaçının.

- Bir kere kullandığınız kızartma yağını ikinci kez kullanmayın.

- Konu kilo vermek olunca en değerli besin kaynaklarımız da tabii ki meyve sebzeler. Meyve sebze tüketimi ile ilgili tavsiyelerimize gelince:

- Günde 5 porsiyon sebze ve meyve tüketmeye özen gösterin.

- Sebze ve meyvelerin yenilebilen kabuklarını soymamaya gayret edin veya çok ince soyun. En çok vitamin bu kısımlardadır, unutmayın.

- Sebzeleri kapağını kapatarak pişirin. Sadece lahana, karnabahar, brokoli, kereviz gibi sülfürlü besinleri kapağı açık pişirebilirsiniz.

- Sebze ve meyveleri az suda, kısa süreli pişirin. Bütün olarak yıkayın ve iri parçalar halinde doğrayın, küçük parçalara bölmeyin.

- Sebzelerin rengini korumak amacıyla da olsa, soda katmayın.

- Bir öğünde bitecek kadar sıcak sebze pişirin. Isıtmak gerekiyorsa, yiyeceğiniz kadarını ısıtın.

Kişilerin yeterli, dengeli ve sağlıklı beslenmesi, doğru beslenme alışkanlıkları kazanması; toplumda obezite, kalp damar hastalıkları, diyabet, kanser vb. hastalıkların görülme riskinin azalması, malnütrisyonun, vitamin mineral yetersizliklerinin önlenmesi gibi beslenme ile ilgili sağlık sorunlarının en aza indirilmesinde rol oynayan koruyucu etmenlerdendir.

Yeterli ve dengeli beslenen kişiler dış görünüşleriyle de fark edilebilirler. Bu kişilerin sağlam bir görünüşü, hareketli ve dikkatli bakışları, muntazam, pürüzsüz, hafif nemli ve hafif pembe bir cildi, canlı ve parlak saçları, kuvvetli ve gelişimi normal kasları, düzgün, iyi gelişmiş kol ve bacakları vardır. Sık sık baş ağrısından şikayet etmezler. İştahlı, çalışmaya istekli, vücut ağırlığı, boy uzunluğuna ve yaşına göre orantılı, zihinsel, ruhsal ve sosyal gelişimi normal, devamlı çalışabilen kişilerdir.

Besin ögelerinin vücudun gereksinmesi düzeyinde alınamadığında yeterli enerji oluşmaz ve vücut dokuları yapılamaz ve “yetersiz beslenme” durumu oluşur. Birey yeterli miktarda besin almasına karşın bazı besin öğelerinin vücudun gereksinim düzeyinden fazla, bazı besin öğelerinin ise vücudun gereksinim düzeyinden az alınması durumu “dengesiz beslenme” olarak ifade edilir.

Yetersiz ve dengesiz beslenen kişilerin hareketleri ağırdır. İsteksiz, eğilmiş bir vücuda, şişkin bir karına, ciltte çeşitli yara ve pürüzlere sahiptirler. Sık sık baş ağrısından şikayet ederler. İştahsız, yorgun ve isteksiz kişilerdir. Yetersiz ve dengesiz beslenme yüzünden zihnen ve bedenen iyi gelişmemiş, yorgun, isteksiz ve hasta bireyler toplum için bir güç ve kuvvet değil bir yüktür.

Yeterli ve dengeli beslenmenin sağlığın temeli olduğu unutulmamalıdır.

Yeterli ve Dengeli Beslenme Nasıl Olmalıdır?

Yeterli ve dengeli beslenme için gün içerisinde tüketilen öğünlerde bu 5 temel gıdadan bulunmalıdır. Böylece vücut sağlığını korumak mümkün olur.

Sebzeler: Dengeli beslenme için çok önemlidir. Günde 3-4 porsiyon sebze tüketilmelidir. Sebzeler yeşil yapraklı sebzeler, nişastalı sebzeler, kırmızı sebzeler ve turuncu sebzeler olarak ayrılır. Ayrıca fasulye, bezelye gibi sebzeler vardır. Sebzeleri çiğ veya pişmiş tüketmek mümkündür. Sebzeleri haşlayarak yemekte sağlıklıdır ama çok fazla haşlamak besin değerlerini kaybetmesine neden olabilir.

 Sebzeler lif yönünden zengin gıdalardır. Sindirim sisteminin sağlıklı çalışmasına destek olurlar. Antioksidan özellikleri sayesinde kalp sağlığını korurlar. Vücudun ihtiyacı olan pek çok vitamini yapılarında bulundururlar.

 Meyveler: Meyve suyu yerine posalı hali ile meyveler tercih edilmelidir. Taze meyveleri tüketmek her zaman sağlıklıdır. Bazı meyvelerin aşırı tüketimi vücuda şeker yüklemesi yapabilir. Ama vücut şeker ihtiyacını doğal yollardan meyveler ile sağlayabilir. Ayrıca meyveler birer vitamin deposudur.

 Karbonhidrat: Karbonhidrat grubunda alınması gereken gıda, kepekli tahıllar olmalıdır. Vücut kepeği yavaş bir şekilde sindirdiği için, kan şekerinin yükselmesini frenler. Rafine olan unlardan uzak durmak gerekir. Kepekli gıdalar protein ve posa içerir.

 Proteinler: Hangi yaşta olursa olsun dengeli beslenmek isteyen kişiler, protein alımını ihmal etmemelidir. Proteinlerin en temel özelliği kişiyi tok tutmasıdır. Özellikle spor yapan kişilerin mutlaka protein tüketmesi gerekir. Fasulye, yumurta, tavuk eti protein yönünden zengin gıdalardır.

 Et ve Süt Ürünleri: Süt, yoğurt, peynir gibi gıdalar vücut için gereklidir. Süt kalsiyum açısından zengindir. Bu nedenle dengeli beslenmek isteyenlerin tüketmesi gerekir.

Sosyal Medya Paylaşımı: